JP „Toplana“ i Bečej odustali od sistema grejanja na biomasu

JP „Toplana“ već godinama ima problema sa likvidnošću pre svega zbog visokih cena energenata, sve manjeg broja potrošača i korisnika usluga. Sistem daljinskog grejanja je prilično nerentabilan u Bečeju jer je i održavanje mreže i instalacija veoma skupo za tako mali broj korisnika. Jedno od rešenja koje je izgledalo pre godinu dana izvesno i moguće za toplanu bilo je investiranje u sistem grajanja na biomasu. Grejanje na biomasu za manje toplane tada je bio jedan od omiljenih projekata Vlade Republike Srbije koja je promovisala program Nemačke razvojne banke KFW „Program podsticanja obnovljive energije” u koji je na početku ušlo 10 opština, uključujući i našu. Taj projekat je, sudeći po svemu sad propao jer je već 6 opština, uključujući i našu odustalo od tog programa pre svega zbog toga što je u pitanju prilično velika investicija za koju većina od tih opština nije bila spremna.

Kao energent biomasa jeftinija i manji je zagađivač od svih ostalih pored toga što je i najrasprostranjeniji obnovljivi energent u Srbiji. Zvanično zauzima 61% od ukupnog potencijala obnovljivih resursa energije. Prelaskom toplane na grejanje na biomasu iskoristili bi se lokalni resursi, smanjili troškovi s obzirom na to da se mazut uvozi. Biomasu čini biljni i životinjski otpad, odnosno ostaci iz poljoprivrede, šumarstva i drvne industrije, kao i biorazgradivi delovi komunalnog i industrijskog otpada. Pored ekoloških beneficija građanima bi ovakav način grejanja pružio komfor jer bi bilo moguće grejanje tokom celog dana a smanjenje zagađenja bilo bi veoma značajno.

Iako jeftinije i manje štetno po okolinu, daljinsko grejanjeteško nalazi put do domova građana. Šest od 10 opština odustalo je od gradnje toplane iz kredita Nemačke razvojne banke, a ugovor o kreditima i uslovima se krije od očiju javnosti. Još jedan razlog je i što nema nacionalne strategije za korišćenje tog najvećeg obnovljivog izvora energije. Ostavljeno je da lokalne samouprave odlučuju same za sebe i da same investiraju u toplane.

Kada je ova ovako važna strateška odluka u pitanju potrebno je da se opštine ujedine, da država interveniše, za opštine ovo je prevelika investiciona inicijativa koje bi stimulisala proizvodnju biomase. Sadašnji proizvođači toplotne energije nemaju potrebu da traže druge potrošače, poput toplana. Korišćenje drva za ogrev po kućama je dovelo do formiranja tržišta ogrevnog drveta sa vrlo visokim cenama i to svima u ovom momenu, sudeći po svemu, odgovara.

Pored toga, i možda najvažnije, korisnici daljinskog grejanja ne zahtevaju dovoljno organizovano ni dovoljno glasno da usluga grejanja bude jeftinija, čistija, ili pouzdanija. Preduzeća za daljinsko grejanje svoje velike troškove lako prenose na potrošače jer ne postoji tržište koje korisnici, potrošači, uslovljavaju svojim zahtevima, većina na kraju samo odustane i pebaci se na neki drugi oblik grejanja da preživi sezonu.