Narodna biblioteka Bečej slavi 120 godina

Večeras, 21. decembra, Narodna bibliteka u Bečeju proslaviće svečano 120 godina od osnivanja. Program počinje u 18 časova.

ISTORIJAT BIBLIOTEKE

1862. godine osniva se Srpska čitaonica u Starom Bečeju koja je, osim sastajanja radi čitanja knjiga, listova i časopisa, okupljala članove u cilju aktivnog kulturnog i društvenog prosvećivanja naroda. Prva Pravila Srpska čitaonica je donela 20. februara 1866. a ona su usvojena 13. novembra 1866. u Budimu. U prvom članu Ustava navodi se razlog za osnivanje Čitaonice:“radi umnoga razvijanja duha, izobraženosti, čovečnosti i društvenosti među stanovnicima starobečejskim i iz okoline, što se namerava postići međusobnim saobraćajem i čitanjem dobrih knjiga, časopisa itd., koje će čitaonica sebi nabaviti.
Pretpostavlja se da su osnivači ili pokretači osnivanja čitaonice bili potpisnici Pravila iz 1866. godine: paroh Aleksije Jović (predsednik), učitelj Mihail Dejanović (sekretar) i dva člana odbora: ekonom Isidor Stojanović i trgovac Pavle Simović. Čitaonica se od početka svog osnivanja, pa nadalje, često selila. Krajem 1866. smeštena je na spratu kuće baronice Jović, u kojoj je tada stanovao baron Teodor Jović od Sigentberga, sinovac barona Jovića. Na sastanku 16. novembra 1878. izabrani odbor sporazumeo se sa Srpskom crkvenom opštinom, da se čitaonica preseli u jednu od donjih učionica nove osnovne škole.

Pristupnica se potpisivala svake treće godine, a član je i u slučaju istupanja iz čitaonice bio obavezan da u naznačenom roku redovno plaća članarinu. Jedan od važnih načina finansiranja bili su dobrovoljni prilozi, kojih je najviše bilo na početku rada čitaonice. Interesantno je da je osnivač Jugoslovenske akademije znanosti i umjetnosti iz Zagreba i đakovački biskup, Štrosmajer, dao 1871. godine svoj prilog od 50 forinti.Značajni prihodi su pristizali od bilijara, karata, šaha, domina i tombole. Knjižni fond se popunjavao, uglavnom, od poklona. Matica srpska je poklonila 70 svezaka Letopisa iz 1826. godine. Još neki darodavci: Jovan Stepanov je 1910. darovao 18 knjiga, dr Vladan Vojnović 138 knjiga, i dr. Knjige su bile smeštene u tri velika ormana, a pozajmljivane su na korišćenje dva do tri puta nedeljno. Radno vreme čitaonice je leti bilo od 7 do 20 h, a zimi od 8 do 19 h.. Pravila ponašanja u prostoriji čitaonice bila su stroga za ono vreme. Radi boljih uslova za rad, 1906. godine je donet kućni red, po kome je bilo zabranjeno pušenje na lulu, psovanje, glasno govorenje za vreme čitanja i dr. Počasni članovi čitaonice bili su Svetozar Miletić; pesnik i pravnik Jovan Subotić; biskup Josip Juraj Štrosmajer.

MAĐARSKA ČITAONICA I KNJIŽNICA

Sedam godina posle Srpske čitaonice i knjižnice, osnovana je Mađarska čitaonica i knjižnica 1869. Kasnije, 1886. osniva se Gradska katolička čitaonica, a 1870. osnovana je Gradska čitaonica u Starom Bečeju, sa članovima uglavnom iz zanatlijskog i ratarskog staleža. Ova čitaonica je radila samostalno do 1878. godine, kada se ujedinila sa Srpskom čitaonicom. Osim ovih krajem XIX veka bilo je više čitaonica pri raznim udruženjima. Dalja saznanja o biblioteci vezana su za podatak da je Narodnooslobodilački odbor u Bečeju 1948.godine osnovao Opštinsku biblioteku, odakle potiče i deo sadašnjeg knjižnog fonda Biblioteke. Radnički univerzitet imao je obavezu da kupuje knjige za biblioteku. Kasnije, 1960. godine Skupština opštine Bečej, svojim rešenjem od 19. marta, osniva tri samostalne biblioteke: u Bečeju, Bačkom Gradištu i Bačkom Petrovom Selu, koje rade kao ustanove sa samostalnim poslovanjem i finansiranjem.
Godine 1963. Skupština opštine Bečej donosi akt kojim Opštinska biblioteka u Bečeju postaje matična za teritoriju Opštine. Narodna biblioteka u Bečeju je danas samostalna ustanova sa svojstvom pravnog lica. Od 1. januara 1976. godine sve tri biblioteke na području opštine Bečej (Opštinska biblioteka u Bečeju, Narodna biblioteka u Bačkom Gradištu i Narodna biblioteka u Bačkom Petrovom Selu) integrisane su u jedinstvenu ustanovu pod današnjim nazivom NARODNA BIBLIOTEKA BEČEJ. Ona od tada, ima u svom sastavu, osim svojih pozajmnih odeljenja (za decu i odrasle korisnike), bibliotečke jedinice u gradu i ogranke u naseljima (Bačkom Gradištu, Bačkom Petrovom Selu i Radičeviću). Registracija kod Okružnog privrednog suda u Novom Sadu obavljena je 15.04.1976. godine. Ovakvo ustrojstvo Biblioteke zasnovano je na ideji integracije koja je tih godina bila opšteprihvaćena u našem društvu.

BIBLIOTEČKI PROSTOR

U sadašnju zgradu biblioteka se uselila 1955. godine. Tadašnji radnički univerzitet je biblioteci predao na korišćenje 2 prostorije, odnosno oko 130 m2 svog prostora. Zgradu je podigla baronica Viši prvih godina XIX veka. Zgrada je u secesionističkom stilu i pod zaštitom je države. Pre radničkog univerziteta, odmah posle rata u ovoj zgradi je bio Dečji dom. Do 1990. nije imala prostorije u svom vlasništvu. Krajem 1990. godine, Skupština opštine Bečej (Fond za kulturu) zvanično priznaje Biblioteci u Bečeju zakonsko pravo na matičnost i dodeljuje joj pravo vlasništva nad zgradom bivšeg RU „Milenko Milovanov“. Biblioteka u Bečeju je 1990. godine obezbedila zasebnu prostoriju Odeljenja za decu. U ovoj zgradi je sedište matične biblioteke, koja je matična za sve biblioteke u sastavu na teritoriji Opštine. Sve te biblioteke zajedno sa matičnom čine pravno lice pod nazivom Narodna biblioteka, Bečej.

Izvor: sajt Narodne biblioteke Bečej