Podvodno snimanje tvrđave na Tisi

Gradski muzej u Bečeju odnosno odsek za arheologiju, na čelu sa Raškom Ramadanskim, pokrenuo je inicijativu da se istraže podvodni ostaci bečejsko-novobečejske tvrđave. Do sada, prema rečima kustosa arheologa, na njegovo veliko iznenađenje u prethodnom periodu ni sa jedne strane Tise nije bilo neke ozbiljnije inicijative za istraživanje Tvrđave. Ova naučna akcija ima zvanični naziv “Istraživanje lokaliteta Stari Grad” jer je takav naziv u katastru Novog Bečeja. Za sada su ove godne izvršena snimanja malim sonarom na lokalitetu. Za ovu godinu su u Muzeju imali ideju da ta istraživanja budu obimnija i da se izvrše povodna snimanja sa roniocima ali je usled nekih nepredviđenih troškova zbog radova na zgradi Muzeja smanjen budžet pa se u ovoj fazi odlučilo da se urade samo snimanja sonarom.

U pitanju je poznati lokalitet utvrđenja na obali Tise kod Novog Bečeja.
“Mi nemamo nikakvu nadležnost nad tim lokalitetom i sa pravnog stanovništa mi tamo nemamo šta da tražimo. Taj lokalitet pokriva Narodni muzej u Zrenjaninu i Zavod za zašitu spomenika kulture Zrenjanin ali smo uspeli da sa njima kao i sa Muzejem nauke i tehnike u Beogradu (jer to je jedini muzej u regionu koji ima odsek za rečno brodarstvo i indirektno se bavi podvodnom arheologijom) uspostavimo saradnju i realizujemo ovaj projekat. Potpisali smo međusobno sporazum o saradnji sa njima koji nam je omogućio da započnemo sa istraživanjima i prva snimanja na lokalitetu. Kao podrška sa tehničkog stanovišta za sama podvodna snimanja angažovali smo ronilački ekipu iz Spasilačkog tima “Tisa” iz Sente.” – rekao je Ramadanski

Tvrđava koja se trenutno većim delom nalazi u vodi potiče iz 14. veka kao utvrđenje/mesto za carinjenje i postoji do početka 18. veka kada je 1701. godine posle Karlovačkog mira minirana, minirana je i početkom 20. veka još jednom zbog ometanja plovnog puta. Ona je delom pod vodom i zbog regulacije toka Tise iz 19. veka. U ovom trenutku su na obali vidljive dve kule ali je do danas bila prilična nepoznanica šta je to što je ostalo pod vodom. Ramadanski je posebno naglasio da je tokom istraživanja imao odličnu podršku veoma kvalitetne ekipe saradnika, tu je pre svega mr. Gordana Karović, podvodni arheolog, arheolog-kustos iz Zrenjaninskog muzeja Aleksandar Šalamon, članovi tehničke ekipe Nandor Baranji i Kristijan Adžić.

“Mi smo prvi put juče upotrebili taj sonar i još neke tehnike merenja i snimanja pod vodom i locirali smo još jednu kulu i taj severni bedem koji je većim delom pod vodom, locirali smo i još jedan izgubljeni zid u sred Tise što je prilično veliko otkriće. Sada imamo bolji uvid šta se još nalazi pod vodom i ostaje nam da sledeće godine u ovo vreme uradimo podvodna snimanja sa roniocima. Imali smo sreće jer je vidljivost bila veća nego što smo očekivali. Konačni ishod ovih istraživanja ove i narednih godina, osim te neposredne koristi za nauku, je i naglašavanje značaja koji ima ovo utvrđenje uopšte za ovo područje potisja jer je to jedina tvrđava tog tipa na celom toku Tise .“ – rekao nam je Raško Ramadanski

Raško Ramadanski nam je napomenuo da je ovo važan arheološki poduhvat ali da on ima i velike mogućnosti promocije jer može da bude veoma atraktivna lokacija sa kulturološkog stanovišta, turističkog i komercijalnog takođe. Kada se konačno jednog dana u budućnosti završe istraživanje postoji mogućnost i da se određeni delovi konzerviraju tako da budu dostupni javnosti, da se eventualno napravi jedan atraktivan arheološki park na vodi.