Gradski muzej Bečej: Najstarija ilustracija Bečeja

Pred nama se nalazi najstarija ilustracija Bečeja i okoline i ujedno jedini crtež Bečejske tvrđave pre nego što je u celosti porušena miniranjem 1701. godine.

Autor ilustracije je Fransoa Nikolas Spar de Bensdorf (1696-1774). Međutim, njegovo delo je nastalo prema starijim skicama iz 1697. godine od Leopolda Franca fon Rozenfelda, inžinjerskog oficira iz štaba Evgenija Savojskog.

Skice su nastale sa namerom da se podrobno dokumentuje kretanje hrišćanske vojske kao i topografija terena u završnim fazama Velikog bečkog rata. Spar de Bensdorf je nekoliko decenija kasnije izradio finalne ilustracije pa je tako nastalo i nekoliko odeljaka, ili folija, na kojima se nalazi i Bečej.

Osim tvrđave i naselja na rečnom sprudu, primećujemo Bačko Petrovo Selo, magazin za provijant (vojne namirnice), nekoliko pontonskih mostova i stare humke na prostoru koji danas zauzima Bačko Gradište.

Ova izuzetna ilustracija je prvi put prikazana javnosti na izložbi Bečejska tvrđava (autora R. Ramadanskog) tokom leta 2022. godine.

Na ovoj izložbi posetioci su bili u mogućnosti da sagledaju sve važne istorijske i topografske odrednice izvornog Bečeja, tvrđave na reci Tisi.

Narativ izložbe je dočaran vrednim predmetima iz arheološke i numizmatičke zbirke Gradskog muzeja Bečej. Original Bensdorfove karte se čuva u Državnoj arhivi u Beču a za pravo korišćenja i publikacije Gradski muzej Bečej je pre dve godine izmirio propisane procedure i neophodne takse.

Osim dva izlaganja u Bečeju, značajno interesovanje za izložbom o tvrđavi odvelo nas je 2023. godine i do Zavičajnog muzeja u Paraćinu, gde je gostovala u okviru poznate manifestacije Muzeji za 10.

Godinu dana kasnije, interesovanje za izložbom istrajava i u najavi su nova gostovanja kako u Srbiji tako i u inostranstvu.

Raško Ramadanski kustos – arheolog, Gradski muzej Beče