Opština Bečej: Tribina povodom kampanje „16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženama”

Kampanja „16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženamaˮ je globalna, svetska kampanja koju obeležava 1,700 orga-nizacija u preko 100 država sveta. Kampanja svake godine počinje 25. novembra na međunarodni Dan borbe protiv nasilja nad ženama i završava se 10. decembra međunarodnim Danom ljudskih prava. Ove godine i Opština Bečej uključila se aktivno u tu kampanju pa je tako u pomenutom periodu zgrada opštine bila simbolično osvetljena narandžastim svetlom a tim povodom organizovan je razgovor, tribina u opštini Bečej sa ovom temom uz prisutvo podsekretarke u Pokrajinskom sekretarijatu za socijalnu politiku, demografiju i rodnu ravnopravost, Diane Milović. Domaćin ove tribine bio je Ferenc Tot koji je u kabinetu predsednika opštine Bečej zadužen za demografiju i populacionu politiku.

U velikoj sali opštine Bečej tribini su prisustvovali uglavnom predstavnici institucija i službi u javnom sektoru koji su na nekin način povezani sa temom. Predstavnici opštinskih službi i tela koja se bave socijalnim i društvenim pitanjima, predstavnici tužilaštva, policije, ustanova socijalne zaštite i sl. Među njima bili su i Jelena Brankov Čerevicki, koordinatorka za rodnu ravnopravnost u opštini Bečej, Dobrila Đin, koordinatorka za romska pitanja takođe u opštini Bečej kao i načelnik Policijske stanice Bečej Slobodan Jovović.

Diana Milović nam je ovom prilikom iznela i poražavajući podatak da je od početka ove godine u Srbiji u porodičnom na-silju ubijeno 18 žena. Prema njenim rečima to je problem čitave zajednice. Čitava društvena klima još uvek je u Srbiji veoma patrijarhalna, još uvek se u porodicama iza zatvorenih vrata toleriše agresivno ponašanje u strahu od posledica, od stigme, od gubljenja porodice, dece ili egistencijalne sigurnosti. Diana Milović je naglasila da intervencija države u smislu zakonskih rešenja koji se primenjuje u slučaju porodičnog nasilja nije problem jer su u poslednjih nekoliko godina doneti veoma dobri zakoni prema kojima je postupanje i policije i tužilaštva veoma efikasno ali da je najveći problem neprijavljivanja slučajeva što od strane žrtava, što od strane građana koji su ili svedoci ili imaju saznanja o tome da je neko delo nasilja u porodici počinjeno.

O tome na koji način funkcioniše pravna zaštita žrtava kada je slučaj prijavljen policiji i kako se odvija čitav proces izricanja hitnih mera u praksi govorio je načelnik policijske uprave Slobodan Jovović, on je rekao da Bečej može biti opština koja bi mogla da posluži kao dobar primer jer ima dobre pokazatelje. Jovović je rekao da, na žalost, policija nema mogućnost da spreči da se nasilje u porodici desi ali da mogu da utiču na prevenciju i na to kako se rešavaju posledice. On je izneo i podatak da prema statističkim podacima u opštini Bečej godišnje ima oko 170 do 180 prijavljenih događaja koji imaju određene elemente za posupanje po zakonu. Porodični zakon predviđa tri moguće mere za postupanje odmah nakon događaja, a to su da nema elementa nasilja i da se ne izreknu hitne mere, i dve oblika hitnih mera od kojih je jedna zabrana kontakta i prilaska a druga je udaljenje počinioca iz stana. Od tih 180 na godišnjem nivou slučajeva u oko 155 su žene te koje su žrtva porodičnog nasilja. Policijaci su prema rečima načelnika Jovovića u bečejskoj policijskoj stanici obučeni za postupanje u ovakvima situacijama. Od navedenih 150 i nešto slučajeva bilo je pokrenuto oko 20 krivičnih prijava, bilo je još desetak prekršaja a ostalo je rešeno izricanjem tih hitnih mera. On smatra da je izricanje hitnih mera odličan mehanizam i da nakon toga ima veoma mali broj povraćaja i da je u pitanju samo oko destak posto. Svi koji su prekršili hitne mere su i procesuirani i to uglavnom donosi kaznu zatvora.

Veliku ulogu u prevenciji i sankcionisanju nasilja u porodici imaju i druge institucije, naglašeno je na tribini, poput Centra za socijalni rad, policije, tužilaštva, Doma zdravlja, koje su umrežene i, kako je rečeno na tribini u Bečeju, efikasne.

Sekretarka Milović je govorila i o problemima sa kojima se susreću žene u manjim mestima i u ruralnim područjima kada se dese ovakvi slučajevi porodičnog nasilja. Najčešće u takvim slučajevima ni porodica oko nje, zbog tradicionalnih odnosa u kući i domaćinstvu, pa ni same žene koje trpe nasilje svakodnevno ne prepoznaju da su žrtve porodičnog nasilja. U takvim sredinama najčešće nema svih pomenutih institucija i sistemske podrške a mogućnosti da potraže pomoć su limitirane ili nepostojeće. Ona je napomenula da je cilj ove kampanje u narednom periodu i da posete što više manjih mesta, seoskih sredina i da razgovaraju sa ženama lično, da pokažu da mogu da računaju na podršku sistema.